Konkurs na najlepszą pracę doktorską

ROZSTRZYGNIĘCIE KONKURSU STOWARZYSZENIA FILOZOFII PRAWA I FILOZOFII SPOŁECZNEJ – SEKCJI POLSKIEJ IVR NA NAJLEPSZĄ PRACĘ DOKTORSKĄ Z ZAKRESU TEORII I FILOZOFII PRAWA

Kapituła nagrody konkursu na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2026 r. postanowiła przyznać następujące nagrody w konkursie na najlepszą pracę doktorską z zakresu teorii i filozofii prawa za lata 2024–2025:

· pierwszą nagrodę dr. Michałowi Gajewskiemu (Uniwersytet Warszawski) za rozprawę pt. „Specustawy – między teorią a praktyką tworzenia prawa”, promotor: dr hab. Tatiana Chauvin, prof. UW;

· wyróżnienie dr. Patrykowi Patolecie (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej) za rozprawę pt. „Preventive Law, Creative Problem Solving oraz inne metody terapeutycznego podejścia do rozwiązywania sporów w polskim porządku prawnym i społecznym”, promotor: dr hab. Małgorzata Stefaniuk, prof. UMCS; promotor pomocniczy: dr Sławomir Pilipiec.

Uroczyste wręczenie nagrody wraz z wystąpieniem laureata nagrody głównej nastąpi podczas Kongresu IVR (Sekcji Polskiej), który odbędzie się w Krakowie w dniach 23–25 września 2026 r.

Do finałowego etapu konkursu zakwalifikowano dwie rozprawy doktorskie o silnym ukierunkowaniu na praktyczne problemy prawa, związane odpowiednio z procesem jego tworzenia oraz stosowania. Obie prace reprezentują przesunięcie akcentu z tradycyjnej perspektywy analityczno-językowej na badanie funkcjonowania prawa oraz poszukiwanie rozwiązań odpowiadających jego współczesnym wyzwaniom.

Uzasadnienie nagrody głównej:

W ocenie Kapituły nagrody rozprawa dr. Michała Gajewskiego pt. „Specustawy – między teorią a praktyką tworzenia prawa” zasługuje na pierwszą nagrodę ze względu na oryginalne ujęcie problemu współczesnej praktyki legislacyjnej, konsekwentne skoncentrowanie na podjętym zagadnieniu oraz wysoki poziom dojrzałości metodologicznej. Autor proponuje własną definicję specustawy, łączącą jej cechy funkcjonalne i formalne, a następnie zestawia na tej podstawie i poddaje wszechstronnej analizie największy dotychczas zbiór 54 specustaw z lat 1997–2023. Istotną wartość rozprawy stanowi połączenie analiz historycznych, empirycznych i dogmatycznoprawnych. Pozwala ono udzielić dobrze uzasadnionych odpowiedzi na postawione pytania badawcze, nadając wywodowi wysoki stopień kompletności.

Praca dr. Gajewskiego pokazuje, że specustawy nie stanowią zbioru incydentalnych rozwiązań legislacyjnych, lecz odrębne zjawisko prawotwórcze o istotnym znaczeniu dla kultury prawnej, wymagające wypracowania własnego aparatu pojęciowego dla jego właściwego ujęcia. Ustalenia autora dostarczają bogatego materiału argumentacyjnego dla dyskursu legislacyjnego, publicznoprawnego czy interpretacyjnego.

Uzasadnienie przyznanego wyróżnienia:

Rozprawa dr. Patryka Patolety pt. „Preventive Law, Creative Problem Solving oraz inne metody terapeutycznego podejścia do rozwiązywania sporów w polskim porządku prawnym i społecznym” zasługuje na wyróżnienie ze względu na podjęcie problematyki słabo rozpoznanej w polskiej nauce prawa. Należy podkreślić odwagę badawczą związaną z próbą implementacji rozwijanych przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Australii nurtów skupionych wokół Comprehensive Law Movement do polskiego porządku prawnego. Autor rekonstruuje założenia tych koncepcji oraz stawia pytanie o możliwość ich zakorzenienia w polskim porządku prawnym i społecznym. Istotną wartość rozprawy stanowi połączenie analiz teoretycznych z badaniami empirycznymi, obejmującymi studentów prawa, aplikantów radcowskich oraz profesjonalnych pełnomocników.

Praca dr. Patolety nie przedstawia szczegółowo określonego programu reform, jednak otwiera nowe perspektywy dla nauki prawa i praktyki prawniczej, wskazując kierunki ich możliwej ewolucji, m.in. w zakresie rozumienia autonomii prawa, edukacji prawniczej czy relacji prawoznawstwa z innymi naukami społecznymi.

W niniejszej edycji konkursu Kapituła obradowała w składzie:

1) prof. dr hab. Marek Zirk-Sadowski (UŁ) – Przewodniczący Kapituły,

2) prof. dr hab. Andrzej Bator (UWr),

3) prof. dr hab. Andrzej Grabowski (UJ),

4) prof. dr hab. Jolanta Jabłońska-Bonca (ALK),

5) prof. dr hab. Leszek Leszczyński (UMCS),

6) prof. dr hab. Marek Smolak (UAM),

7) prof. dr hab. Zygmunt Tobor (UŚ),

8) prof. dr hab. Jerzy Zajadło (UG),

9) dr hab. Karol Dobrzeniecki, prof. UMK,

10) dr hab. Martyna Łaszewska-Hellriegel, prof. UZ,

11) dr hab. Adam Zienkiewicz, prof. UWM,

12) dr hab. Jan Winczorek (UW),

13) dr Beata Kanarek (US).

Dr Mateusz Wojtanowski – Sekretarz konkursu

Prof. dr hab. Marek Zirk-Sadowski – Przewodniczący Kapituły

Wiadomości archiwalne

Ogłoszenie o konkursie na najlepszą pracę doktorską z zakresu teorii i filozofii prawa za lata 2024 – 2025

Przewodniczący Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej – Sekcji Polskiej IVR ogłasza konkurs na najlepszą pracę doktorską z zakresu teorii i filozofii prawa:

§1. Celem konkursu jest wyłonienie najlepszej rozprawy doktorskiej z zakresu teorii prawa, filozofii prawa lub pokrewnych specjalizacji, w tym filozofii społecznej, socjologii prawa, etyki prawniczej, nauk o polityce, kognitywistyki prawnej itp.

§2. Do konkursu może być zgłoszona rozprawa doktorska spełniająca warunki określone w art. 187 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która:

1) była przedmiotem obrony w postępowaniu w sprawie nadania stopnia doktora;

2) postępowanie, o którym mowa w pkt 1, zakończyło się w roku kalendarzowym 2024 lub 2025;

3) w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1, autor rozprawy uzyskał stopień doktora nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne; prace z innych dyscyplin z dziedziny nauk społecznych lub nauk humanistycznych mogą być dopuszczone do konkursu decyzją Przewodniczącego Kapituły, o ile spełniają pozostałe warunki zgłoszenia;

4) postępowanie, o którym mowa w pkt 1, prowadzone było przez polską uczelnię lub instytut badawczy, lub autorem pracy obronionej na zagranicznej uczelni jest obywatel polski;

5) praca została napisana w języku polskim lub angielskim;

6) praca należy do zakresu teorii prawa, filozofii prawa lub pokrewnych specjalizacji (w tym filozofii społecznej, socjologii prawa, etyki prawniczej, nauk o polityce, kognitywistyki prawnej itp.).

Szczegółowe warunku konkursu i wymogi, jakie spełniać powinno zgłoszenie, określa regulamin konkursu: regulamin

§ 3. Termin nadsyłania zgłoszeń mija 28 lutego 2026 r. Zgłoszenia na dołączonym do ogłoszenia formularzu, wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami, proszę przesyłać pocztą email na adres mateusz.wojtanowski@uwr.edu.pl. Zgłoszenia niekompletne lub niespełniające warunków formalnych nie będą rozpatrywane.

§ 4. Uroczyste wręczenie nagrody w konkursie nastąpi podczas Kongresu Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej – IVR (dawny Zjazd Katedr Teorii i Filozofii Prawa), zaplanowanego na 23-25 września 2026 r. Zwycięzca lub zwyciężczyni konkursu będzie mieć możliwość wygłoszenia referatu w ramach sesji plenarnej Kongresu.

§ 5. Dalszych informacji i odpowiedzi na pytania udziela Sekretarz konkursu, dr Mateusz Wojtanowski: mateusz.wojtanowski@uwr.edu.pl.

Formularz zgłoszeniowy

Ważne terminy

28 lutego 2026: termin nadsyłania zgłoszeń

Do 30 kwietnia 2026: ogłoszenie wyników pierwszego etapu konkursu i wybór finalistów

Do 31 lipca 2026: Rozstrzygnięcie konkursu i ogłoszenie wyników

Wrzesień 2026: uroczyste wręczenie nagrody i referat zwycięzcy lub zwyciężczyni podczas Kongresu Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia IVR.

Prof. dr hab. Kamil Zeidler

Przewodniczący Stowarzyszenia IVR – Sekcja Polska

ROZSTRZYGNIĘCIE KONKURSU STOWARZYSZENIA FILOZOFII PRAWA I FILOZOFII SPOŁECZNEJ – SEKCJI POLSKIEJ IVR NA NAJLEPSZĄ PRACĘ DOKTORSKĄ Z ZAKRESU TEORII I FILOZOFII PRAWA

Decyzją Kapituły podjętą na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2024 r.
nagrodę główną w konkursie na najlepszą pracę doktorską z zakresu teorii i filozofii prawa za lata 2022 – 2023 otrzymuje

za rozprawę pt. „Akulturacja migrantów z państw słowiańskich w Polsce”

dr Jan Bazyli Klakla (Uniwersytet Wrocławski, Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych);

promotor: dr hab. Mateusz Stępień, prof. UJ; Uniwersytet Jagielloński.

Wyróżnienia w konkursie otrzymują:

• za rozprawę pt. „Językowe uzasadnienie dynamicznej wykładni prawa” dr Maciej Kruk (Uniwersytet Warszawski); promotor: prof. dr hab. Marcin Matczak; Uniwersytet Warszawski;
• za rozprawę pt. „Rozstrzygnięcia liczbowe. Studium z zakresu teorii i psychologii prawa” dr Maciej Próchnicki (Uniwersytet Jagielloński); promotor:
  prof. dr hab. Bartosz Brożek; Uniwersytet Jagielloński.

Uroczyste wręczenie nagrody wraz z wystąpieniem laureata nagrody głównej nastąpi podczas Kongresu Teorii i Filozofii Prawa, który odbędzie się w Lublinie w dniach 23-25 września 2024 r.

Uzasadnienie nagrody głównej:

Rozprawa autorstwa dr. Jana B. Klakli pt. „Akulturacja migrantów z państw słowiańskich w Polsce”dotyczy bardzo aktualnego tematu i jest niezwykle potrzebna zarówno z naukowego, jak i praktycznego punktu widzenia, jako głos w dyskusji nad kształtowaniem polityki migracyjnej państwa. Analiza sytuacji migrantów przeprowadzona została w sposób wszechstronny, z niezwykle solidnym ugruntowaniem teoretycznym i metodologicznym. Praca napisana jest przy tym z wielką pasją, żywym i czytelnym językiem.

W wymiarze teoretycznym, Autor dostrzega istotną rolę ujętego komunikacyjnie prawa w procesach akulturacji, trafnie akcentując ich kontekst instytucjonalny. Wartością pracy jest również podkreślenie wagi prawa i instytucji prawnych w procesie społecznej adaptacji i akulturacji.

Praca, mając charakter socjologiczno-prawny, dała możliwość wykorzystania szeregu istotnych dla tego typu badań metod i technik badawczych. Badania empiryczne oparte zostały na danych pochodzących z trzech wzajemnie uzupełniających się źródeł: wywiadów eksperckich ze specjalistami zajmującymi się integracją migrantów, wywiadów biograficzno-narracyjnych z migrantami oraz analizy aktów prawnych i dokumentów programowych polityk publicznych dotyczących cudzoziemców mieszkających w Polsce.

Konkluzje pracy mają istotne znaczenie dla budowy efektywnego modelu polityki migracyjnej oraz dla orzekania administracyjnego w tego typu sprawach.

Uzasadnienie przyznanych wyróżnień:

Rozprawa dr. Macieja Kruka „Językowe uzasadnienie dynamicznej wykładni prawa” dotyczy klasycznego zagadnienia w teorii prawa, a przy tym niezwykle istotnego z punktu widzenia teorii i praktyki wykładni prawa. Co istotne, jej przedmiot (wykładnia dynamiczna) został oryginalnie ujęty w kontekście uzasadnienia językowego, czyli w istocie w kontekście wpływu tego typu wykładni na efekt zastosowania językowych reguł wykładni. Tym samym perspektywa analizy różni się od ujęć zwykle prezentowanych w literaturze, koncentrujących się na regułach celowościowych i funkcjonalnych, obejmujących także wykorzystanie argumentów odwołujących się do aksjologii systemowej lub pozaprawnej. Autor umiejętnie i twórczo odwołał się do filozofii języka w jej pragmatyczno-komunikacyjnym ujęciu.

Jedną z kluczowych zalet pracy dr. Macieja Próchnickiego „Rozstrzygnięcia liczbowe. Studium z zakresu teorii i psychologii prawa”jest oryginalność podjętego w niej problemu, niebędącego dotychczas przedmiotem rozważań w polskim prawoznawstwie. Rozprawa dowodzi, jak duże pole ustawodawca pozostawia swobodnej decyzji podmiotów stosujących prawo w zakresie rozstrzygnięć liczbowych, jakim wyzwaniem są tego typu rozstrzygnięcia dla decydentów i jak duży wpływ mają na postrzeganie prawa przez społeczeństwo. Orzekanie w kwestiach wysokości wyroków (w sprawach karnych) lub odszkodowań czy zadośćuczynień (w sprawach cywilnych) okazuje się kwestią decydującą dla oceny pewności prawa i równego traktowania adresatów tego typu rozstrzygnięć. Kolejnym czynnikiem decydującym o jakości rozprawy jest zawarty w niej pozytywny program ulepszenia codziennej sędziowskiej praktyki wydawania wyroków opartych na liczbach. Na podkreślenie zasługuje także uniwersalność tematyki podjętej w dysertacji, związek ze stałym problemem praktyki prawniczej oraz umiejętne i rzetelne wykorzystanie doktryny, zarówno polskiej, jak i zagranicznej.

Kapituła obradowała w składzie:

1. Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki (UJ) – Przewodniczący Kapituły;
2. Prof. dr hab. Andrzej Bator (UWr);
3. Dr hab. Tatiana Chauvin, prof. UW;
4. Dr hab. Janina Czapska, prof. UJ;
5. Dr hab. Aleksandra Kustra-Rogatka, prof. UMK;
6. Prof. dr hab. Leszek Leszczyński (UMCS);
7. Prof. dr hab. Zygmunt Tobor (UŚ);
8. Prof. dr hab. Sylwia Wojtczak (UŁ);
9. Prof. dr hab. Sławomira Wronkowska (UAM);
10. Prof. dr hab. Jerzy Zajadło (UG);
11. Prof. dr hab. Marek Zirk-Sadowski (UŁ).

Członkowie Kapituły reprezentujący uczelnie, na których prowadzone były postępowania o nadanie stopnia doktora autorom wszystkich trzech uhonorowanych prac, wstrzymali się od głosu.

Dr hab. Maciej Pichlak, prof. UWr Sekretarz konkursu

Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki Przewodniczący Kapituły

Wiadomości archiwalne

Ogłoszenie o konkursie na najlepszą pracę doktorską z zakresu teorii i filozofii prawa za lata 2022 – 2023:

Przewodniczący Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej – Sekcji Polskiej IVR ogłasza konkurs na najlepszą pracę doktorską z zakresu teorii i filozofii prawa:

§1. Celem konkursu jest wyłonienie najlepszej rozprawy doktorskiej z zakresu teorii prawa, filozofii prawa lub pokrewnych specjalizacji, w tym filozofii społecznej, socjologii prawa, etyki prawniczej, nauk o polityce, kognitywistyki prawnej itp.

§2. Do konkursu może być zgłoszona rozprawa doktorska spełniająca warunki określone w art. 187 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która:

1) była przedmiotem obrony w postępowaniu w sprawie nadania stopnia doktora;

2) postępowanie, o którym mowa w pkt 1, zakończyło się w roku kalendarzowym 2022 lub 2023;

3) w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1, autor rozprawy uzyskał stopień doktora nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne; prace z innych dyscyplin z dziedziny nauk społecznych lub nauk humanistycznych mogą być dopuszczone do konkursu decyzją Przewodniczącego Kapituły, o ile spełniają pozostałe warunki zgłoszenia;

4) postępowanie, o którym mowa w pkt 1, prowadzone było przez polską uczelnię lub instytut badawczy, lub autorem pracy obronionej na zagranicznej uczelni jest obywatel polski;

5) praca została napisana w języku polskim lub angielskim;

6) praca należy do zakresu teorii prawa, filozofii prawa lub pokrewnych specjalizacji (w tym filozofii społecznej, socjologii prawa, etyki prawniczej, nauk o polityce, kognitywistyki prawnej itp.).

Szczegółowe warunku konkursu i wymogi, jakie spełniać powinno zgłoszenie, określa regulamin konkursu: regulamin

§ 3. Termin nadsyłania zgłoszeń mija 15 lutego 2024 r. Zgłoszenia na dołączonym do ogłoszenia formularzu, wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami, proszę przesyłać pocztą email na adres maciej.pichlak@uwr.edu.pl. Zgłoszenia niekompletne lub niespełniające warunków formalnych nie będą rozpatrywane.

§ 4. Uroczyste wręczenie nagrody w konkursie nastąpi podczas Kongresu Teorii i Filozofii Prawa (dawny Zjazd Katedr Teorii i Filozofii Prawa), zaplanowanego na wrzesień 2024 r. Zwycięzca lub zwyciężczyni konkursu będzie mieć możliwość wygłoszenia referatu w ramach sesji plenarnej Kongresu.

§ 5. Dalszych informacji i odpowiedzi na pytania udziela Sekretarz konkursu, dr hab. Maciej Pichlak, prof. UWr: maciej.pichlak@uwr.edu.pl.

Formularz zgłoszeniowy

Ważne terminy:

15 lutego 2024: termin nadsyłania zgłoszeń

Do 30 kwietnia 2024: ogłoszenie wyników pierwszego etapu konkursu i wybór finalistów

Do 31 lipca 2024: Rozstrzygnięcie konkursu i ogłoszenie wyników

Wrzesień 2024: uroczyste wręczenie nagrody i referat zwycięzcy lub zwyciężczyni podczas Kongresu Teorii i Filozofii Prawa

ROZSTRZYGNIĘCIE KONKURSU ZA 2021 r.

STOWARZYSZENIA FILOZOFII PRAWA I FILOZOFII SPOŁECZNEJ – SEKCJI POLSKIEJ IVR 

NA NAJLEPSZĄ PRACĘ DOKTORSKĄ Z ZAKRESU TEORII I FILOZOFII PRAWA 

Kapituła nagrody konkursu na posiedzeniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. postanowiła przyznać: 

• pierwszą nagrodę dr. Piotrowi Bystranowskiemu (UJ)
  za rozprawę pt. „The problem of the justification of Proxy criminalization. An economic analysis”; 
• drugą nagrodę dr. Wojciechowi Zomerskiemu (UWr)
  za rozprawę pt. „Dogmatyka i edukacja prawnicza w perspektywie postanalitycznej teorii prawa”. 

Uroczyste wręczenie nagród wraz z wystąpieniem zwycięzcy konkursu nastąpi podczas Kongresu Teorii i Filozofii Prawa, który odbędzie się w Katowicach w dniach 28-30.09.2022 r. 

Uzasadnienie przyznania pierwszej nagrody: 

Praca dra Piotra Bystranowskiego dotyczy zagadnienia sytuującego się u zbiegu etyki, teorii prawa karnego i filozofii prawa (w tym nurtu ekonomicznej analizy prawa), jakim są tzw. przestępstwa zastępcze (proxy crimes). Autor wybrał  temat rzadko podejmowany, szczególnie przez teoretyków prawa, a jednocześnie bardzo ambitny. Tym bardziej docenić należy dogłębnie przemyślaną strukturę pracy: precyzyjne zdefiniowanie kryminalizacji zastępczej, wprowadzenie typologii przestępstw zastępczych i ustalenie ich najczęstszych przykładów poprzedza filozoficzną analizę wykazującą czy i jak kryminalizacja zastępcza może być uzasadniona z konsekwencjalistycznego (vel ekonomicznego) oraz retrybutywistycznego punktu widzenia. 

Kapituła doceniła wyjątkową dojrzałość Autora w stawianiu i udowadnianiu tez naukowych oraz swobodne poruszanie się w ramach kilku metod badawczych. Rozprawa napisana została z dużą odpowiedzialnością za stawiane tezy, które są starannie wyważone i bardzo precyzyjnie uargumentowane. Połączenie oryginalności i ambitności wybranej tematyki z narzuconym sobie rygorem naukowym oraz  wielością zastosowanych metod badawczych sprawia, że praca dr. Bystranowskiego zasługuje na miano wybitnej. 

Uzasadnienie przyznania drugiej nagrody: 

Praca dr. Wojciecha  Zomerskiego ukazuje charakterystyczny dla studiów prawniczych problem – czy raczej ich immanentną cechę – polegającą na tym, że mają one zarówno wymiar uniwersytecki jak i praktyczny. Kwestia ta była już w polskiej literaturze przedmiotu podnoszona, ale nie w tak rzetelny i kompleksowy sposób.  Dzięki świetnej, osadzonej w perspektywie naukowej analizie, powracającej do najlepszych tradycji polskiego prawoznawstwa, Autorowi udaje się sformułować definicję tytułowej dogmatyki, wyrywającą ją z utartych ujęć nauk szczegółowych i nadającą jej odnowiony sens w perspektywie odniesienia do edukacji prawników. Dodatkowo, co bardzo rzadkie, dr Zomerski nie tylko diagnozuje problemy, które napotykają prawnicy wykształceni w modelu posłuszeństwa formalizmowi i fałszywej apolityczności, ale także proponuje możliwy do realizacji program naprawczy. Należy więc docenić widoczny w pracy powrót do zarzuconego przed laty przedmiotu i sposobu uprawiania teorii prawa, przedstawiony w nowym, ożywczym ujęciu i z konkretnymi rozwiązaniami na przyszłość.  

Kapituła obradowała w składzie: 

1. Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki (UJ) – Przewodniczący Kapituły; 
2. Prof. dr hab. Andrzej Bator (UWr); 
3. Dr hab. Tatiana Chauvin, prof. UW; 
4. Dr hab. Agnieszka Choduń, prof. US; 
5. Dr hab. Janina Czapska, prof. UJ; 
6. Dr hab. Aleksandra Kustra-Rogatka, prof. UMK 
7. Prof. dr hab. Leszek Leszczyński (UMCS); 
8. Prof. dr hab. Zygmunt Tobor (UŚ); 
9. Prof. dr hab. Sylwia Wojtczak (UŁ); 
10. Prof. dr hab. Sławomira Wronkowska (UAM); 
11. Prof. dr hab. Jerzy Zajadło (UG); 
12. Prof. dr hab. Marek Zirk-Sadowski (UŁ). 

Dr hab. Maciej Pichlak – Sekretarz konkursu

Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki – Przewodniczący Kapituły